Hạn Tam Kheo và Ngũ Mộ: lời dặn về tay chân, đi lại và hao tán chuyển thành kỹ năng an toàn
Trả lời ngắn: Tam Kheo theo cách giải phổ biến là năm dễ đau nhức tay chân, va chạm, té ngã; Ngũ Mộ là năm dễ hao tiền tốn của. Hai lời dặn này rất đời thường: giữ an toàn khi đi lại, làm việc, và quản lý tiền bạc chặt hơn. Năm gặp hạn nên bảo dưỡng xe, dùng đồ bảo hộ, khóa cửa cẩn thận và tránh chi tiêu bốc đồng.
Tam Kheo: tên gọi và lời giải
Nghĩa chữ của Tam Kheo không được các sách giải thống nhất, nhưng lời giải thì khá giống nhau: năm dễ gặp chuyện về tay chân, xương khớp, đau nhức, va quẹt khi đi lại. Có sách dặn thêm về bệnh mắt.
Những rủi ro này có thật với mọi người, nhất là người làm việc chân tay, người đi xe máy nhiều, người lớn tuổi. Gặp hạn chỉ là dịp nhắc mình chú ý hơn.
Ngũ Mộ: tên gọi và lời giải
Ngũ Mộ nghe như "năm nấm mộ", nhưng lời giải phổ biến lại nói về tiền bạc: hao tài, mất của, chi tiêu ra nhiều hơn vào. Có nơi dặn tránh đầu tư liều, tránh cho vay.
Tên nghe nặng, nội dung lại rất thực tế. Đây là một ví dụ điển hình cho việc phải đọc lời giải chứ đừng sợ cái tên.
Năm Tam Kheo: an toàn giao thông
- Bảo dưỡng xe: phanh, lốp, đèn, gương chiếu hậu.
- Đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, cài quai đúng cách, kể cả đi đoạn ngắn.
- Không lái xe khi đã uống rượu bia, khi buồn ngủ, khi đang dùng điện thoại.
- Đi chậm lại ở đường trơn trượt, đường đang thi công, đường làng ban đêm.
- Hạn chế đi đường dài ban đêm nếu không cần thiết.
Phần lớn tai nạn giao thông đến từ những thói quen nhỏ. Năm gặp hạn là dịp sửa chúng.
Năm Tam Kheo: an toàn lao động và trong nhà
Người làm việc trên cao, làm thợ, làm vườn nên dùng đủ đồ bảo hộ: dây an toàn, giày chống trượt, găng tay. Trong nhà, những chỗ dễ té ngã nhất là nhà tắm, cầu thang, sàn ướt.
Lắp tay vịn ở nhà tắm và cầu thang cho người lớn tuổi, dùng thảm chống trượt, bật đèn ở lối đi ban đêm. Những thay đổi rẻ tiền này giảm rất nhiều nguy cơ gãy xương.
Năm Tam Kheo: chăm sóc xương khớp
Lời dặn về đau nhức tay chân rất hợp với người trung niên trở lên. Có thể đi khám khi đau khớp kéo dài, tập thể dục vừa sức như đi bộ, bơi, đạp xe, giữ cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên khớp gối.
Phụ nữ sau tuổi trung niên nên hỏi bác sĩ về đo mật độ xương. Thấy đau dữ dội, sưng nóng, hay sau té ngã mà không cử động được thì đi khám ngay.
Năm Ngũ Mộ: giữ tiền
Lời dặn về hao tài nên đi kèm vài việc cụ thể: ghi chép chi tiêu ít nhất ba tháng đầu năm, đặt hạn mức cho mua sắm trực tuyến, để riêng một quỹ dự phòng.
Mua sắm bốc đồng, nhất là trong các đợt khuyến mãi lớn, là cách hao tài phổ biến nhất ngày nay. Thêm một ngày suy nghĩ trước khi mua món lớn là đủ để tránh phần lớn chi tiêu không cần.
Năm Ngũ Mộ: giữ của
Mất của có thể do trộm, do quên, do bị lừa. Năm gặp hạn, hãy kiểm tra lại khóa cửa, khóa xe, két sắt; cất giữ giấy tờ quan trọng một chỗ cố định; chụp lại các giấy tờ cần thiết để khi mất còn có bản sao.
Với tài sản số, bật xác thực hai lớp, không lưu mật khẩu trên giấy dán cạnh máy, không bấm vào đường dẫn lạ gửi qua tin nhắn.
Đầu tư và cho vay trong năm Ngũ Mộ
Lời dặn tránh đầu tư liều rất hợp với một thực tế: các lời mời đầu tư "lãi cao, không rủi ro" chưa bao giờ ngừng xuất hiện. Năm gặp hạn, đặt cho mình một quy tắc: không đầu tư vào thứ mình không hiểu, không dồn hết tiền vào một chỗ.
Với chuyện cho vay, chỉ cho vay số tiền mình chấp nhận mất, và nên có giấy tờ rõ ràng kể cả với người thân.
Hai hạn gặp cùng người trong nhà
Có năm chồng gặp Tam Kheo, vợ gặp Ngũ Mộ hay ngược lại. Cả nhà có thể chia việc: một người lo bảo dưỡng xe, sắp xếp an toàn trong nhà; người kia lo sổ sách chi tiêu, quỹ dự phòng.
Cách chia này biến hai lời nhắc thành hai đầu việc rõ ràng cho cả gia đình, thay vì hai nỗi lo.
Ví dụ đọc năm Tam Kheo
Anh Bình làm thợ điện, tra được hạn Tam Kheo. Anh mua lại dây an toàn mới, thay đôi giày bảo hộ đã mòn, và nhắc thợ phụ luôn ngắt điện trước khi làm. Cả năm không có tai nạn nào.
Không ai biết nếu không làm vậy thì có chuyện gì không. Nhưng những việc đó đáng làm trong bất kỳ năm nào.
Hiểu lầm hay gặp
- "Ngũ Mộ là năm phải đi đám tang": không có trong cách giải phổ biến.
- "Tam Kheo thì không được đi xa": chỉ là lời nhắc cẩn thận khi đi lại.
- "Đeo vật phẩm là khỏi té ngã": an toàn đến từ thói quen và đồ bảo hộ.
- "Hao tài là do hạn, không phải do mình": phần lớn khoản hao là do chi tiêu và quyết định.
Tam Kheo với người lớn tuổi
Té ngã là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây chấn thương nặng ở người cao tuổi. Lời dặn của Tam Kheo vì vậy đặc biệt hợp với nhà có ông bà: kiểm tra thị lực, rà lại thuốc gây chóng mặt, mang giày dép đế chống trượt, tránh trèo cao lấy đồ.
Những thay đổi nhỏ như dời đồ hay dùng xuống tầm tay, bỏ thảm dễ trượt, thêm đèn cảm ứng ban đêm có thể ngăn một cú ngã gãy xương hông.
Ngũ Mộ với người kinh doanh nhỏ
Với cửa hàng nhỏ, hao tài thường đến từ hàng tồn, công nợ khó đòi và chi phí không ghi chép. Năm gặp Ngũ Mộ hợp để kiểm kê lại kho, đối chiếu công nợ với khách, tách tiền cửa hàng khỏi tiền gia đình.
Một bảng tính đơn giản ghi thu chi mỗi ngày, cuối tháng cộng lại, đã đủ giúp chủ cửa hàng nhìn thấy khoản nào đang rò rỉ.
Đồ bảo hộ đúng việc
Mỗi việc cần một loại bảo hộ riêng: kính bảo vệ mắt khi cắt mài, găng tay khi dùng hóa chất tẩy rửa, khẩu trang khi phun thuốc vườn, giày mũi cứng khi khuân vác. Năm gặp Tam Kheo, hãy kiểm tra xem trong nhà đã có đủ những thứ này chưa.
Đồ bảo hộ rẻ hơn rất nhiều so với một lần đi viện.
Trẻ nhỏ trong năm người lớn gặp Tam Kheo
Lời dặn cẩn thận va chạm cũng nhắc người lớn rà lại an toàn cho trẻ trong nhà: chặn cầu thang, che ổ điện, cố định tủ kệ cao vào tường, không để trẻ ngồi xe máy phía trước người lái. Những rủi ro này có thật quanh năm, năm gặp hạn chỉ là dịp để làm cho xong.
Thói quen nhỏ cho một năm an toàn
Một chiếc mũ bảo hiểm tốt, một tấm thảm chống trượt, một sổ chi tiêu, một quỹ dự phòng: bốn thứ nhỏ này là cách đọc hạn Tam Kheo và Ngũ Mộ hiệu quả nhất.
Ai muốn có một món nhỏ treo trên xe hay trong nhà như lời nhắc đi đứng cẩn thận có thể xem các mẫu hồ lô nhỏ ở Thế Giới Phong Thủy; treo sao cho không vướng tầm nhìn, không văng khi phanh.