Thủy Diệu và lời dặn sông nước: biến lời kiêng thành kỹ năng an toàn dưới nước cho cả nhà
Trả lời ngắn: sao Thủy Diệu, nhất là với nữ giới, đi kèm lời dặn cẩn thận sông nước. Cách giữ lời dặn tốt nhất là biến nó thành kỹ năng: cả nhà biết bơi hoặc biết nổi, luôn mặc áo phao khi đi thuyền, không tắm sông suối lạ, trông trẻ nhỏ sát bên mọi nguồn nước, và biết sơ cứu cơ bản. Những việc này có ích mọi năm, bất kể ai gặp sao gì.
Đuối nước là tai nạn có thể phòng được, nhưng lại xảy ra rất nhanh và lặng lẽ. Một lời dặn trong bảng sao hạn, nếu khiến một gia đình chịu cho con đi học bơi, đã có giá trị hơn mọi lễ cúng.
Vì sao đuối nước nguy hiểm theo cách không ngờ
Phim ảnh thường cho thấy người đuối nước la hét, vùng vẫy. Thực tế, người đang chìm thường không kêu được, vì miệng ở mặt nước chỉ đủ để thở gấp. Đặc biệt trẻ nhỏ có thể chìm trong im lặng, chỉ vài chục giây, ngay cả ở chỗ nước nông như chậu, xô, bể nước trong nhà.
Vì vậy nguyên tắc số một với trẻ nhỏ là người lớn luôn ở trong tầm với, mắt không rời, không dùng điện thoại khi trông trẻ gần nước.
Học bơi: món quà cho con
Học bơi, hoặc ít nhất học kỹ năng nổi và tự cứu, là kỹ năng sống quan trọng. Trẻ nên học ở nơi có huấn luyện viên và cứu hộ. Người lớn chưa biết bơi cũng có thể học, không bao giờ là quá muộn.
Biết bơi ở bể không có nghĩa là an toàn ở sông, biển. Dòng chảy, sóng, nước lạnh, đáy không bằng phẳng khiến người bơi giỏi cũng có thể gặp nạn. Luôn tôn trọng mặt nước tự nhiên.
Nguồn nước quanh nhà cần để ý
- Bể nước, chum vại, xô chậu đầy nước: đậy kín, đổ bỏ khi không dùng.
- Ao, hồ, mương gần nhà: rào chắn, dạy trẻ không đến gần một mình.
- Bể bơi gia đình, bể cá lớn: có rào, có nắp, khóa cửa ra khu vực này.
- Hố móng công trình đọng nước mưa: tránh xa, báo cho người quản lý.
Phần lớn vụ đuối nước của trẻ nhỏ xảy ra gần nhà, ở những chỗ người lớn tưởng là an toàn.
Đi thuyền, đò, phà
Mặc áo phao đúng cách trước khi bước xuống thuyền, kể cả với chuyến đi ngắn. Không đi đò quá tải, không đi khi trời giông, nước lớn. Trẻ em mặc áo phao vừa cỡ, người lớn ngồi cạnh. Không ngồi lên mạn thuyền, không chen nhau một bên.
Tắm biển an toàn
- Chọn bãi tắm có cứu hộ, tắm trong vùng được cắm cờ cho phép.
- Không tắm khi có cảnh báo sóng lớn, dòng chảy xa bờ, khi trời tối.
- Không tắm sau khi uống rượu bia hay vừa ăn no.
- Nếu bị dòng chảy kéo ra xa, đừng bơi ngược dòng; bơi song song với bờ để thoát rồi mới vào.
- Luôn có người lớn trông trẻ, không để trẻ tắm một mình.
Mùa mưa lũ
Mùa mưa lũ, nhiều tai nạn đến từ việc cố lội qua dòng nước chảy xiết, đi qua ngầm tràn, hay đi gần mương cống bị nước che khuất. Nước chảy chỉ ngang đầu gối cũng có thể làm người mất thăng bằng; nước sâu hơn có thể cuốn trôi cả xe máy, ô tô.
Nguyên tắc: không lội, không lái xe qua đoạn nước chảy; theo dõi cảnh báo của địa phương; chuẩn bị sẵn đồ thiết yếu và phương án di chuyển khi có lệnh sơ tán.
Sơ cứu khi có người đuối nước
Gọi cấp cứu ngay. Nếu không được huấn luyện cứu hộ, đừng nhảy xuống nước cứu người, vì rất nhiều người cứu cũng gặp nạn; hãy ném phao, sào, dây, vật nổi cho người đang chìm. Khi đưa được nạn nhân lên bờ mà họ không thở, cần làm hồi sức tim phổi nếu đã được học.
Các phương pháp cũ như dốc ngược người để "xốc nước" không được khuyến khích vì làm mất thời gian quý. Một khóa sơ cứu cơ bản cho người lớn trong nhà là đầu tư rất xứng đáng.
Lời dặn cho người lớn tuổi
Người lớn tuổi đi lại ở bến sông, ao làng, nhất là lúc trời tối hoặc đường trơn, dễ trượt ngã. Năm các cụ gặp Thủy Diệu là dịp để con cháu sửa lại lối đi, lắp thêm tay vịn, đèn chiếu sáng ở chỗ gần nước. Lưu ý: thanh treo khăn trong nhà tắm không phải tay vịn chịu lực, cần lắp tay vịn đúng loại.
Nhà tắm và nước trong nhà
Trẻ nhỏ có thể gặp nạn trong bồn tắm, xô nước ngay trong nhà. Không để trẻ một mình trong nhà tắm, kể cả một phút đi lấy khăn. Đổ hết nước trong bồn, chậu sau khi dùng. Lắp sàn chống trơn cho người già.
Năm quy tắc gia đình về nước
- Trẻ dưới sáu tuổi gần nước thì người lớn luôn trong tầm với.
- Không ai bơi một mình ở sông, hồ, biển.
- Áo phao trước khi lên thuyền, không có ngoại lệ.
- Không xuống nước sau khi uống rượu bia.
- Biết số cấp cứu và vị trí phao, sào cứu hộ ở nơi mình đến.
Dán năm quy tắc này ở chỗ dễ thấy trước mùa hè, nhắc lại trước mỗi chuyến đi chơi có sông nước.
Mùa hè, mùa đi chơi: những tình huống hay gặp
Mùa hè, trẻ em được nghỉ học, nhóm bạn rủ nhau đi tắm sông, tắm hồ, nhất là ở vùng quê. Đây là thời điểm nhiều tai nạn nhất. Cha mẹ nên biết con đi đâu, với ai, và nói rõ với con rằng tắm ở sông suối không có người lớn là điều không được làm, kể cả khi bạn bè rủ.
Nhiều trẻ biết bơi ở bể vẫn gặp nạn ở sông vì đáy sông có hố sâu, có dòng chảy ngầm, nước lạnh gây chuột rút. Giải thích cho con những điều này cụ thể sẽ thuyết phục hơn một lời cấm suông.
Những lời kiêng dân gian về sông nước
Dân gian có nhiều lời kiêng liên quan tới nước: tháng bảy âm lịch kiêng tắm sông, không đi đò lúc chiều tối, không ra chỗ nước sâu một mình. Dù giải thích bằng tâm linh, nhiều lời kiêng trùng khớp với kinh nghiệm thực tế: tháng bảy là mùa mưa, nước lớn; chiều tối khó nhìn, khó cứu. Giữ tinh thần của lời kiêng, cộng với kỹ năng hiện đại, là cách an toàn nhất.
Chuẩn bị cho chuyến đi biển của gia đình
- Áo phao vừa cỡ cho trẻ, kem chống nắng, nước uống đủ.
- Tìm hiểu trước bãi tắm, giờ cứu hộ trực, tình hình thời tiết.
- Chọn một điểm hẹn dễ thấy nếu lạc nhau trên bãi.
- Phân công rõ người lớn nào trông trẻ nào, thay ca, không ai cũng tưởng người kia đang trông.
Học sơ cứu: một buổi chiều đáng giá
Nhiều nơi tổ chức lớp sơ cứu cơ bản cho người dân, gồm cách xử lý đuối nước, hóc dị vật, bỏng, chảy máu. Một buổi chiều học sơ cứu có thể giúp mình cứu được người thân trong những phút đầu quan trọng nhất, trước khi xe cấp cứu tới. Năm gặp Thủy Diệu là cái cớ tốt để cả nhà cùng đăng ký một lớp như vậy, thay vì chỉ dặn nhau "nhớ cẩn thận".
Từ lời kiêng tới văn hóa an toàn
Nhiều lời kiêng dân gian xưa, như "tháng bảy không đi sông", có thể bắt nguồn từ kinh nghiệm mùa nước lớn. Thay vì chỉ kiêng theo ngày, hãy giữ tinh thần của lời kiêng: tôn trọng nước, chuẩn bị kỹ, không chủ quan.
Có gia đình đặt một mô hình thuyền buồm hay cá chép trong nhà như biểu tượng của dòng nước hiền hòa. Ai thích có thể tham khảo mục vật phẩm may mắn; còn món quà an toàn nhất cho năm Thủy Diệu là một khóa học bơi cho con.