Người kinh doanh gặp sao Thái Bạch: mở rộng, nhập hàng, khai trương thế nào cho chắc
Trả lời ngắn: người kinh doanh gặp Thái Bạch không cần ngừng làm ăn, nhưng nên giữ dòng tiền dày hơn, hạn chế nhập hàng tồn số lượng lớn, siết công nợ khách và mở rộng theo từng bước nhỏ có thể dừng được. Khai trương vẫn làm được nếu đã chuẩn bị đủ vốn và kế hoạch.
Với người buôn bán, tiền là máu của cửa hàng. Câu "Thái Bạch sạch cửa nhà" vì thế nghe đặc biệt đáng sợ. Nhưng nhìn kỹ, những cách khiến cửa hàng hao tiền đều có tên cụ thể, và đều quản lý được.
Dòng tiền quan trọng hơn lợi nhuận trên giấy
Rất nhiều cửa hàng có lãi trên sổ nhưng vẫn đóng cửa vì hết tiền mặt: hàng nằm trong kho, tiền nằm trong công nợ khách, trong khi tiền thuê nhà và lương nhân viên đến hạn. Năm gặp Thái Bạch, hãy theo dõi tiền mặt theo tuần chứ không chỉ theo tháng.
Một bảng đơn giản gồm tiền đầu tuần, tiền vào, tiền ra, tiền cuối tuần là đủ để thấy sớm những tuần sắp căng.
Nhập hàng: tránh tồn kho theo trào lưu
Nhập số lượng lớn để được chiết khấu là cám dỗ quen thuộc. Nhưng hàng theo trào lưu có thể hết thời rất nhanh, hàng có hạn dùng có thể hỏng. Năm gặp sao, nên nhập theo đợt nhỏ, xem tốc độ bán thật rồi mới tăng.
Mỗi tháng rà lại danh sách hàng tồn lâu, có kế hoạch xả trước khi thành hàng chết vốn.
Công nợ khách hàng
- Đặt hạn mức nợ cho từng khách và giữ đúng.
- Ghi rõ ngày đến hạn, nhắc trước hạn.
- Khách mới chưa rõ thì thu tiền trước hoặc thu một phần.
- Không chạy theo đơn lớn mà phải cho nợ dài.
Nhiều cửa hàng mất tiền không phải vì bán ế mà vì bán được nhưng không thu được.
Mở rộng: từng bước, có điểm dừng
Mở thêm chi nhánh, thuê thêm mặt bằng, mua thêm máy móc là quyết định lớn. Năm gặp Thái Bạch không có nghĩa là không mở rộng, mà là mở theo cách có thể rút lui: thuê ngắn hạn trước khi ký dài, thử một sản phẩm mới ở quy mô nhỏ trước khi đầu tư dây chuyền.
Hỏi mình câu này trước mỗi bước mở rộng: nếu không thành, mình mất tối đa bao nhiêu, và có chịu được không.
Khai trương trong năm gặp Thái Bạch
Khai trương là việc được nhiều người xem ngày giờ kỹ nhất. Gặp Thái Bạch, nhiều chủ cửa hàng mượn tuổi người khác đứng ra khai trương, hoặc chọn ngày ngoài tháng năm âm lịch. Đây là nếp dân gian, làm cho yên tâm thì không sao.
Điều quyết định một cửa hàng mới sống hay chết vẫn là vị trí, sản phẩm, giá, cách phục vụ và vốn đủ để chịu vài tháng đầu chưa có lãi.
Vay vốn kinh doanh
Vay vốn để quay vòng hàng là chuyện bình thường. Nguy hiểm là vay ngắn hạn để đầu tư dài hạn, hoặc vay chỗ lãi cao vì thủ tục nhanh. Năm gặp sao, nên ưu tiên các khoản vay chính thức có lãi suất minh bạch, tính kỹ khả năng trả trong cả trường hợp doanh thu giảm.
Đối tác và hợp đồng
- Kiểm tư cách pháp lý của đối tác mới.
- Hợp đồng ghi rõ số lượng, chất lượng, thời hạn, phạt vi phạm.
- Không chuyển tiền trước toàn bộ cho đối tác chưa giao dịch lần nào.
- Hợp đồng giá trị lớn thì hỏi người có chuyên môn pháp lý.
Nhân sự và quỹ lương
Chi phí nhân sự thường là khoản cố định lớn nhất. Tuyển thêm người khi doanh thu chưa ổn định là cách dễ làm dòng tiền căng. Nên tuyển theo nhu cầu thật, ưu tiên đào tạo người cũ làm thêm việc trước khi thêm người mới.
Tách tiền nhà và tiền cửa hàng
Lẫn tiền gia đình với tiền kinh doanh khiến chủ cửa hàng không biết mình đang lời hay lỗ. Mở tài khoản riêng cho cửa hàng, trả lương cho chính mình một khoản cố định. Khi cửa hàng gặp khó, tiền học của con và tiền chợ vẫn không bị kéo theo.
Quản lý giấy tờ và thuế
Phạt chậm nộp, phạt sai sót giấy tờ là kiểu hao tiền hoàn toàn tránh được. Ghi lịch các kỳ kê khai, giữ chứng từ gọn gàng, hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế khi không chắc. Quy định về thuế có thể thay đổi, nên đừng làm theo kinh nghiệm cũ mà không kiểm lại.
Bảo hiểm và phòng cháy cho cửa hàng
Cháy, mất trộm, ngập nước có thể xóa sạch một cửa hàng trong một đêm, đúng nghĩa "sạch cửa nhà". Kiểm hệ thống điện, trang bị bình chữa cháy và biết cách dùng, không tích trữ hàng dễ cháy cạnh nguồn điện, cân nhắc bảo hiểm tài sản. Những việc này thực tế hơn bất kỳ lời kiêng nào.
Ba câu hỏi trước mọi quyết định chi lớn
Trước khi bỏ ra một khoản lớn cho cửa hàng, hãy tự trả lời ba câu. Thứ nhất, khoản này sẽ mang lại tiền vào bằng cách nào và sau bao lâu. Thứ hai, nếu không như dự tính, mình mất tối đa bao nhiêu. Thứ ba, trong lúc chờ khoản này sinh lời, cửa hàng có đủ tiền mặt để trả các chi phí cố định không.
Ba câu này nghe đơn giản, nhưng rất nhiều quyết định mở rộng thất bại vì bỏ qua câu thứ ba. Một cửa hàng có thể đúng hướng mà vẫn đóng cửa chỉ vì cạn tiền mặt ở giữa đường.
Bán hàng trực tuyến và chi phí quảng cáo
Nhiều cửa hàng nhỏ hôm nay bán qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Chi phí quảng cáo ở đây có thể trôi rất nhanh nếu không đo hiệu quả. Đặt ngân sách quảng cáo theo tuần, theo dõi số đơn thật thu về trên mỗi đồng chi, dừng ngay chiến dịch không hiệu quả thay vì đổ thêm tiền với hy vọng nó sẽ lên.
Phí sàn, phí vận chuyển, hàng hoàn cũng là những khoản cần tính vào giá vốn. Không ít người bán nhiều mà không lời vì quên các khoản này.
Khi doanh thu đi xuống giữa năm
Nếu giữa năm doanh thu giảm, đừng vội đổ cho sao. Xem lại các nguyên nhân cụ thể: đối thủ mới mở gần, giá nhập tăng, mùa thấp điểm, sản phẩm đã cũ. Mỗi nguyên nhân có cách xử lý riêng. Cắt bớt chi phí không cần thiết, tập trung vào nhóm khách quen và sản phẩm bán chạy nhất thường là bước đầu hợp lý.
Giữ liên lạc với khách quen, chăm sóc họ chu đáo thường rẻ hơn nhiều so với tìm khách mới, và là chỗ dựa cho cửa hàng trong giai đoạn khó.
Học từ những năm trước
Người đã kinh doanh nhiều năm có thể mở sổ sách cũ xem lại những năm gặp sao xấu trước đây. Năm đó cửa hàng gặp chuyện gì, chuyện đó có liên quan tới quyết định nào của mình. Cách nhìn lại này giúp tách rõ đâu là rủi ro thị trường, đâu là sai lầm có thể tránh, thay vì gom hết vào hai chữ "năm hạn".
Bày vật phẩm trong cửa hàng
Nhiều chủ cửa hàng đặt tượng Thần Tài, Thổ Địa hay thiềm thừ ở quầy như một nếp quen và một chỗ dựa tinh thần. Nếu đặt, hãy chọn cỡ vừa với không gian, đặt nơi sạch sẽ, an toàn, không cản lối đi.
Ai cần tham khảo có thể xem mục Thần Tài, Thổ Địa tại Thế Giới Phong Thủy. Vật phẩm là nếp văn hóa; dòng tiền và cách làm ăn mới quyết định cửa hàng đứng được hay không.