Hình Thái Tuế: tam hình, nhị hình, tự hình là gì và tuổi nào phạm hình vào năm nào

Trả lời ngắn: Hình là quan hệ "gây khó cho nhau" giữa các địa chi, gồm ba loại: tam hình Dần Tỵ Thân và Sửu Tuất Mùi, nhị hình Tý Mão, và tự hình của Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi. Trong bảng Thái Tuế phổ biến, mỗi năm ghi một tuổi phạm hình. Hình thường được giải là va vấp, kiện tụng, tự làm khó mình, nên lời nhắc chủ yếu là giữ bình tĩnh và cẩn thận giấy tờ.

Chữ "hình" nghĩa là gì

"Hình" trong Hán Việt có nghĩa là hình phạt, làm tổn thương. Trong quan hệ địa chi, hình chỉ những cặp hoặc bộ chi được cho là gây trở ngại, gây tổn hại cho nhau, mức độ khác với xung.

Nếu xung là va chạm trực diện, thì hình được ví như mâu thuẫn ngấm ngầm, những rắc rối khó gỡ. Đây là cách giải phổ biến, mỗi sách diễn đạt khác nhau.

Tam hình Dần, Tỵ, Thân

Bộ thứ nhất gồm Dần, Tỵ, Thân, thường gọi là "vô ân chi hình", tức hình vì vô ơn. Trong bộ này, Dần hình Tỵ, Tỵ hình Thân, Thân hình Dần, xoay vòng.

Theo bảng Thái Tuế phổ biến: năm Dần thì tuổi Tỵ phạm hình, năm Tỵ thì tuổi Thân phạm hình, năm Thân thì tuổi Dần phạm hình.

Tam hình Sửu, Tuất, Mùi

Bộ thứ hai gồm Sửu, Tuất, Mùi, thường gọi là "trì thế chi hình", tức hình vì cậy thế. Sửu hình Tuất, Tuất hình Mùi, Mùi hình Sửu.

Theo bảng: năm Sửu thì tuổi Tuất phạm hình, năm Tuất thì tuổi Mùi phạm hình, năm Mùi thì tuổi Sửu phạm hình. Năm Mùi tuổi Sửu vừa xung vừa hình.

Nhị hình Tý, Mão

Cặp Tý và Mão gọi là "vô lễ chi hình", tức hình vì thiếu lễ. Tý hình Mão, Mão hình Tý.

Theo bảng: năm Tý thì tuổi Mão phạm hình, năm Mão thì tuổi Tý phạm hình.

Tự hình Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi

Bốn chi còn lại tự hình chính mình: Thìn hình Thìn, Ngọ hình Ngọ, Dậu hình Dậu, Hợi hình Hợi. Ý giải là tự gây khó cho mình, như nóng vội, cố chấp, tự trách.

Vì tự hình, năm tuổi của người tuổi Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi cũng là năm phạm hình. Đây là lý do bốn tuổi này có năm tuổi được nhắc kỹ hơn.

Bảng tuổi phạm hình theo năm

Bảng này khớp với cột "Hình" mà giaisaohan.com và hoagiaisaohan.com cùng dùng.

Vì sao có bảng ghi hai tuổi phạm hình

Một số nguồn ghi cả hai chi còn lại trong bộ tam hình là phạm hình. Ví dụ năm Dần thì cả tuổi Tỵ và tuổi Thân cùng phạm hình. Cách ghi này làm số tuổi phạm mỗi năm tăng lên.

Không có cách nào đúng tuyệt đối. Bảng ở đây chọn cách ghi một chi theo chiều xoay vòng, phổ biến trong các bảng Thái Tuế in sẵn. Nếu gặp nguồn khác ghi hai chi, đó không phải lỗi mà là khác trường phái.

Hình được giải trong đời sống ra sao

Các sách thường gắn hình với kiện tụng, giấy tờ rắc rối, va vấp về sức khỏe như trầy xước, phẫu thuật nhỏ, hoặc mâu thuẫn ngầm trong quan hệ. Mỗi loại hình có lời giải riêng: vô ân thì dặn chuyện ơn nghĩa, cậy thế thì dặn đừng ỷ quyền, vô lễ thì dặn giữ lễ.

Những lời dặn này mang tính đạo lý ứng xử. Đọc theo hướng đó sẽ có ích hơn là đọc như điềm báo.

Ví dụ người tuổi Tỵ năm Dần

Năm Dần, người tuổi Tỵ vừa phạm hình vừa phạm hại theo bảng phổ biến. Lời nhắc thực tế: đọc kỹ hợp đồng, giữ chứng từ, tránh bảo lãnh vội cho người khác, giữ lời ăn tiếng nói nơi làm việc.

Năm Dần cũng không phải năm Tam Tai của tuổi Tỵ, vì Tam Tai của tuổi Tỵ là Hợi, Tý, Sửu.

Ví dụ người tuổi Hợi năm Hợi

Năm Hợi là năm tuổi của người tuổi Hợi, đồng thời tự hình. Lời nhắc là giữ bình tĩnh, tránh quyết định trong lúc nóng giận, ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý.

Người tuổi Hợi có Tam Tai vào Tỵ, Ngọ, Mùi, nên năm Hợi không trùng Tam Tai.

Hình và sức khỏe

Một số sách gắn hình với chuyện dao kéo, phẫu thuật. Đây là lời truyền, không nên dùng để hoãn phẫu thuật cần thiết. Mọi quyết định y khoa nên theo chỉ định bác sĩ.

Cách dùng lời nhắc hợp lý: năm phạm hình thì cẩn thận hơn khi dùng dụng cụ sắc nhọn, khi lái xe, khi làm việc trên cao.

Đọc hình cho tỉnh táo

Mỗi năm chỉ có một tuổi phạm hình theo bảng này, nên hình là mức hiếm gặp với mỗi người: khoảng một năm trong mười hai năm, trừ bộ tam hình ghi theo cách hai chi.

Không cần lo lắng quá. Ghi nhận, chuẩn bị giấy tờ cẩn thận, sống điềm tĩnh là đủ.

Vì sao gọi là vô ân, trì thế, vô lễ

Các tên gọi này đến từ sách cổ, mang ý đạo lý. Vô ân nhắc chuyện quên ơn, phụ nghĩa; trì thế nhắc chuyện cậy quyền, cậy thế; vô lễ nhắc chuyện thiếu lễ độ trong quan hệ. Mỗi tên là một lời răn về cách cư xử, rất hợp để đọc như một bài học sống.

Hình theo ngày trong lịch

Giống xung, quan hệ hình cũng được một số lịch ghi theo ngày. Ví dụ ngày Dần hình tuổi Tỵ. Người kỹ tính khi chọn ngày ký giấy tờ quan trọng có thể tránh ngày hình tuổi mình. Đây là lựa chọn cá nhân, không phải quy định.

Ví dụ người tuổi Sửu năm Mùi

Năm Mùi, người tuổi Sửu vừa xung vừa hình. Năm Mùi không thuộc Tam Tai của tuổi Sửu, vì tuổi Sửu gặp Tam Tai vào Hợi, Tý, Sửu. Lời nhắc thực tế: giữ hòa khí, tránh tranh chấp, đọc kỹ giấy tờ trước khi ký.

Cặp Tý Mão trong đời sống

Nhị hình Tý Mão được giải là thiếu lễ với nhau. Trong gia đình có hai người tuổi Tý và tuổi Mão, lời nhắc dân gian là giữ phép lịch sự, nói năng nhẹ nhàng. Lời nhắc này tốt cho mọi gia đình, không riêng cặp tuổi nào.

Khi bộ tam hình có đủ ba người trong nhà

Gia đình có ba người tuổi Dần, Tỵ, Thân hoặc Sửu, Tuất, Mùi đôi khi lo vì "đủ bộ tam hình". Các sách giải đây là lời nhắc giữ ơn nghĩa, không cậy thế trong nhà. Không có sách nào nói gia đình đủ bộ thì không sống chung được. Nhiều gia đình đủ bộ vẫn rất hòa thuận nhờ biết nhường nhịn.

Ghi năm hình vào sổ

Mỗi tuổi có một năm phạm hình theo bảng phổ biến. Ghi năm đó cùng năm tuổi, năm xung, năm hại, năm phá là có đủ bức tranh Thái Tuế. Với tuổi tự hình, năm hình trùng năm tuổi nên chỉ cần ghi một năm.

Một món nhắc mình giữ bình tĩnh

Có người thích đặt một món đồ có âm thanh nhẹ ở cửa sổ để tạo cảm giác thư thái mỗi khi gió qua. Món đồ không giải được hình, nhưng tạo một góc nhà dễ chịu.

Có thể tham khảo chuông gió và khánh treo ở Thế Giới Phong Thủy, chọn loại tiếng nhẹ, treo chỗ không làm phiền hàng xóm.

Câu hỏi thường gặp