Xung Thái Tuế: sáu cặp địa chi đối xung, ba bộ tứ hành xung và cách đếm năm xung của tuổi mình

Trả lời ngắn: Xung Thái Tuế là năm có con giáp đối diện với tuổi mình trên vòng mười hai địa chi. Có sáu cặp xung: Tý Ngọ, Sửu Mùi, Dần Thân, Mão Dậu, Thìn Tuất, Tỵ Hợi. Năm xung luôn đến sáu năm sau năm tuổi. Tứ hành xung là cách gom các cặp xung thành ba bộ bốn tuổi, dùng nhiều khi xem tuổi vợ chồng, làm ăn.

Vòng mười hai chi và vị trí đối diện

Hình dung mười hai con giáp xếp quanh một vòng tròn như mặt đồng hồ: Tý ở vị trí mười hai giờ, Ngọ ở sáu giờ, Mão ở chín giờ, Dậu ở ba giờ. Hai chi nằm đối diện nhau qua tâm vòng tròn gọi là xung.

Vì vòng có mười hai vị trí, hai chi đối diện luôn cách nhau sáu bước. Đó là lý do năm xung luôn đến sáu năm sau năm tuổi.

Sáu cặp lục xung

Cột phương và hành ở đây theo cách xếp phổ biến của địa chi. Các sách giải nghĩa từng cặp có chỗ khác nhau, nhưng sáu cặp này thì thống nhất.

Ba bộ tứ hành xung

Gom các cặp xung có liên quan, người ta có ba bộ bốn tuổi gọi là tứ hành xung:

• Tý, Ngọ, Mão, Dậu: bốn chi chính ở bốn phương chính.
• Dần, Thân, Tỵ, Hợi: bốn chi đứng đầu các nhóm tam hợp.
• Thìn, Tuất, Sửu, Mùi: bốn chi Thổ ở bốn góc.

Trong mỗi bộ, mỗi tuổi xung trực tiếp với một tuổi và có quan hệ hình, phá với tuổi khác. Ví dụ Tý xung Ngọ, hình Mão, phá Dậu. Đây là lý do dân gian gom bốn tuổi lại thành một bộ khi xem hợp tuổi.

Cách đếm năm xung của mình

1. Xác định con giáp năm sinh âm lịch.
2. Đếm thêm sáu chi theo thứ tự con giáp.
3. Chi thứ sáu là năm xung của mình.

Ví dụ tuổi Thân: đếm Dậu, Tuất, Hợi, Tý, Sửu, Dần, chi thứ sáu là Dần. Vậy tuổi Thân xung Thái Tuế vào năm Dần. Người tuổi Thân nếu vừa qua năm tuổi thì biết sáu năm sau là năm xung.

Bảng năm xung theo tuổi

Bảng đối xứng hoàn toàn: tuổi A xung năm B thì tuổi B xung năm A.

Xung trong xem hợp tuổi

Ngoài phép xem năm, lục xung còn được dùng khi xem hai người: vợ chồng, đối tác. Hai người có tuổi xung nhau thường được dân gian dặn cần nhường nhịn nhiều hơn.

Đây là lời khuyên ứng xử, không phải lệnh cấm. Rất nhiều cặp vợ chồng tuổi xung vẫn sống hòa thuận. Phần xem tuổi vợ chồng có ở site khác trong hệ.

Xung kèm hình ở một số tuổi

Theo bảng Thái Tuế phổ biến, tuổi Sửu ở năm Mùi và tuổi Dần ở năm Thân vừa xung vừa hình. Dân gian coi năm đó nên chú ý hơn vì có hai mức trùng.

Tuy vậy, mức chồng mức không làm năm đó thành năm chắc chắn xấu. Chỉ nên coi là lời nhắc chuẩn bị kỹ.

Vì sao dân gian dặn đi lại khi xung

Chữ "xung" gợi hình ảnh va chạm, đối đầu. Vì vậy lời dặn quen thuộc trong năm xung là cẩn thận đi lại, tránh tranh chấp, giữ hòa khí. Một số nơi dặn hạn chế đổi chỗ ở, đổi việc.

Lời dặn đi lại an toàn thì ai cũng nên làm quanh năm. Còn chuyện đổi chỗ, đổi việc thì nên quyết theo hoàn cảnh thật.

Năm xung và Tam Tai

Năm xung của một tuổi đôi khi rơi vào Tam Tai của tuổi đó, đôi khi không. Ví dụ tuổi Dần: Tam Tai Thân, Dậu, Tuất; năm xung là Thân, trùng năm Tam Tai đầu. Tuổi Tý: Tam Tai Dần, Mão, Thìn; năm xung là Ngọ, không trùng.

Thực tế, năm Tam Tai đầu của nhóm Dần Ngọ Tuất là Thân, xung với Dần; nhóm Thân Tý Thìn có năm đầu Dần, xung với Thân. Tức là với tuổi đứng đầu mỗi nhóm, năm Tam Tai đầu chính là năm xung.

Bảng năm xung trùng Tam Tai

Đây là quan sát rút từ hai bảng, giúp người tuổi Dần, Thân, Tỵ, Hợi biết năm Tam Tai đầu của mình cũng là năm xung.

Hiểu lầm về xung

• Xung không có nghĩa là "khắc chết" như một số lời đồn.
• Xung không lây sang người cùng nhà khác tuổi.
• Năm xung không cấm cưới, cấm làm nhà; đó là lựa chọn của gia đình.
• Không có tuổi nào không có năm xung; mọi tuổi đều có đúng một năm xung trong mười hai năm.

Xung theo ngày và theo giờ

Ngoài xung năm, lịch vạn niên còn ghi xung ngày và xung giờ: ngày Tý xung tuổi Ngọ, giờ Ngọ xung tuổi Tý. Khi chọn ngày cho việc lớn, nhiều người tránh ngày xung tuổi mình. Đây là cùng một nguyên lý đối xung, chỉ áp lên đơn vị thời gian nhỏ hơn.

Xung năm không áp lên cả nhà

Năm xung của người bố không phải năm xung của người con, trừ khi hai người cùng tuổi. Mỗi người có năm xung riêng. Khi gia đình làm việc lớn, dân gian thường xét người đứng tên hoặc người chủ sự, không cộng dồn năm xung của mọi thành viên.

Tứ hành xung không có nghĩa là bốn người cùng xung nhau

Trong bộ Tý Ngọ Mão Dậu, Tý chỉ xung trực tiếp với Ngọ; với Mão là hình, với Dậu là phá. Bốn tuổi được gom lại vì có các quan hệ chéo, không phải vì tuổi nào cũng xung với ba tuổi còn lại. Hiểu đúng điều này sẽ bớt lo khi trong nhà có nhiều tuổi cùng bộ.

Ví dụ đọc năm xung cho người tuổi Tỵ

Người tuổi Tỵ xung năm Hợi. Năm Hợi cũng là năm Tam Tai thứ nhất của tuổi Tỵ, vì Tam Tai của tuổi Tỵ là Hợi, Tý, Sửu. Đây là ví dụ cho trường hợp năm xung trùng năm Tam Tai đầu đã nêu ở trên. Gia đình có người tuổi Tỵ nên đánh dấu năm Hợi để lên kế hoạch kỹ hơn.

Xung trong chọn hướng nhà

Phép đối xung còn được dùng khi xét hướng: phương ứng với chi xung của năm gọi là Tuế phá, nhiều người tránh động thổ ở phương đó trong năm. Đây là ứng dụng khác của cùng nguyên lý, không phải xung Thái Tuế theo tuổi. Phần động thổ đã có bài riêng ở hoagiaisaohan.com.

Năm xung của trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ cũng có năm xung, đến lần đầu khi trẻ khoảng sáu tuổi tròn, đúng lúc vào lớp một. Dân gian ít xem kỹ cho trẻ, vì việc lớn của trẻ do cha mẹ quyết. Nếu muốn dùng lời nhắc, cha mẹ có thể chú ý đưa đón an toàn, giúp con làm quen trường mới, giữ giấc ngủ đều đặn.

Ghi năm xung vào sổ

Mỗi người một dòng: tuổi, năm tuổi kế tiếp, năm xung kế tiếp. Hai mốc này cách nhau đúng sáu năm, dễ nhớ.

Ai thích một vật nhỏ mang ý vững vàng trên bàn làm việc có thể xem đá quý phong thủy ở Thế Giới Phong Thủy, chọn khối đá gọn, đế chắc, đặt chỗ không dễ va chạm.

Câu hỏi thường gặp