Năm tuổi rơi vào tuổi mụ nào: 13, 25, 37, 49, 61, 73 và vì sao người xưa đặc biệt để ý một vài mốc
Trả lời ngắn: Năm tuổi là năm trùng con giáp với năm sinh, tức trực Thái Tuế. Nó đến đều mười hai năm một lần: tuổi tròn 12, 24, 36, 48, 60, 72, 84, tương ứng tuổi mụ 13, 25, 37, 49, 61, 73, 85. Các mốc 49 và 61 hay được nhắc nhiều hơn vì gắn với tuổi trung niên và tuổi hoàn giáp, khi người ta vốn đã chú ý sức khỏe.
Năm tuổi là gì
Năm tuổi là năm âm lịch có cùng con giáp với năm sinh của mình. Người tuổi Tý thì năm tuổi là năm Tý, người tuổi Ngọ thì năm tuổi là năm Ngọ. Trong phép xem Thái Tuế, năm tuổi gọi là "trực Thái Tuế", tức đứng thẳng trước vị thần cai quản năm.
Năm tuổi là mức Thái Tuế dễ nhận ra nhất, ai cũng biết, nên cũng là mức được nhắc nhiều nhất trong dân gian.
Bảng tuổi tròn và tuổi mụ gặp năm tuổi
| Lần | Tuổi tròn | Tuổi mụ | Chặng đời |
|---|---|---|---|
| 1 | 12 | 13 | Cuối tiểu học, vào cấp hai |
| 2 | 24 | 25 | Ra trường, đi làm |
| 3 | 36 | 37 | Gia đình, sự nghiệp |
| 4 | 48 | 49 | Trung niên |
| 5 | 60 | 61 | Hoàn giáp, nghỉ hưu |
| 6 | 72 | 73 | Tuổi cao |
| 7 | 84 | 85 | Thượng thọ |
Tuổi mụ ở đây theo cách tính phổ biến: tuổi tròn cộng một. Người quen tính tuổi theo năm âm lịch thì tuổi mụ chính là số năm âm lịch đã sống tính cả năm sinh.
Vì sao gọi là tuổi mụ 13, 25, 37
Cách gọi tuổi trong dân gian Việt là tuổi mụ, tức tính cả năm sinh là một tuổi. Vì vậy năm tuổi đầu tiên sau năm sinh là khi tuổi mụ mười ba. Nhiều người lớn tuổi vẫn nói "con nó mười ba tuổi năm tuổi" theo cách này.
Khi đọc sách hoặc nghe người lớn nói, cần biết họ đang nói tuổi mụ hay tuổi tròn để khỏi lệch một năm.
Mốc 49 tuổi trong lời dân gian
Tuổi mụ bốn mươi chín vừa là năm tuổi lần thứ tư, vừa là bảy nhân bảy. Nhiều nơi có câu nói về tuổi bốn chín, năm ba như những mốc cần giữ gìn. Các câu này là lời truyền, không có nguồn sách thống nhất.
Về thực tế, đây là tuổi nhiều người bắt đầu cần khám sức khỏe định kỳ kỹ hơn: huyết áp, đường huyết, tim mạch. Lời nhắc dân gian, nếu dùng đúng, trùng với lời khuyên y khoa.
Mốc 61 tuổi và hoàn giáp
Tuổi mụ sáu mươi mốt là năm tuổi lần thứ năm, cũng là năm can chi trở lại đúng can chi năm sinh, gọi là hoàn giáp hoặc lục thập hoa giáp trọn vòng. Người sinh năm Giáp Tý sẽ gặp lại năm Giáp Tý khi tròn sáu mươi tuổi.
Nhiều gia đình làm lễ mừng thọ lục tuần vào dịp này. Đây là dịp vui hơn là dịp lo: mừng người đã đi trọn một vòng sáu mươi năm.
Năm tuổi lần đầu của trẻ
Năm tuổi đầu tiên rơi vào khoảng mười hai, mười ba tuổi, lúc trẻ chuyển cấp. Dân gian ít khi xem kỹ cho trẻ, vì việc lớn của trẻ do cha mẹ quyết.
Nếu gia đình để ý, lời nhắc hợp lý là chăm sóc trẻ trong giai đoạn dậy thì: giấc ngủ, dinh dưỡng, tâm lý khi đổi trường, chứ không phải lo hạn.
Năm tuổi tuổi hai lăm và ba bảy
Hai mốc này rơi vào lúc nhiều người ra trường, đi làm, lập gia đình, sinh con, mua nhà. Đây chính là những việc lớn mà người ta hay hỏi "năm tuổi có nên làm không".
Dân gian không cấm hẳn. Nhiều nhà vẫn cưới trong năm tuổi, chỉ cân nhắc chọn ngày, chọn người đứng tên. Phần này các bài ở hoagiaisaohan.com đã đi sâu.
Tự tính năm tuổi kế tiếp của mình
- Biết con giáp năm sinh âm lịch.
- Xem năm âm lịch hiện tại là con gì.
- Đếm từ năm hiện tại đến năm cùng con giáp với mình theo thứ tự Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.
- Số bước đếm được là số năm còn lại đến năm tuổi.
Năm tuổi trùng Tam Tai
Người tuổi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi có năm tuổi đồng thời là năm Tam Tai cuối. Tám tuổi còn lại có năm tuổi không trùng Tam Tai.
Ví dụ tuổi Tý: Tam Tai Dần, Mão, Thìn, năm tuổi là năm Tý, không trùng. Tuổi Thìn: Tam Tai Dần, Mão, Thìn, năm tuổi là năm Thìn, trùng năm Tam Tai cuối.
Năm tuổi có tự hình
Theo bảng Thái Tuế phổ biến, tuổi Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi có "tự hình", nghĩa là năm tuổi của họ cũng là năm hình. Các sách giải tự hình là tự gây khó cho mình, như nóng vội, cố chấp.
Đây là lời nhắc về tính cách hơn là điềm báo. Năm tuổi của bốn tuổi này nên chú ý hơn đến việc giữ bình tĩnh, tránh quyết định vội.
Năm tuổi không phải năm xấu mặc nhiên
Nhiều người sinh con, thăng chức, mua nhà trong năm tuổi mà mọi việc vẫn tốt. Năm tuổi chỉ là một lớp xem, không quyết định cả năm.
Điều nên tránh là để nỗi lo năm tuổi chi phối các quyết định có thời hạn, như chữa bệnh hay xử lý giấy tờ pháp lý.
Năm tuổi khác năm hoàn giáp thế nào
Năm tuổi đến mười hai năm một lần, chỉ cần trùng con giáp. Năm hoàn giáp đến sáu mươi năm một lần, cần trùng cả thiên can lẫn địa chi. Ví dụ người sinh năm Giáp Tý thì năm Bính Tý, Mậu Tý đều là năm tuổi, nhưng chỉ năm Giáp Tý sau sáu mươi năm mới là hoàn giáp.
Phong tục mặc đỏ trong năm tuổi
Ở một số cộng đồng, nhất là người Hoa, có tục mặc đồ đỏ, đeo chỉ đỏ trong năm tuổi để cầu may. Người Việt tiếp nhận tục này ở một số nơi. Đây là tục mang tính vui vẻ, an lòng; ai thích thì làm, không bắt buộc.
Năm tuổi của nhiều người trong nhà cùng lúc
Người cùng tuổi, hoặc cách nhau mười hai năm, có năm tuổi trùng nhau. Ví dụ bố tuổi Thìn sinh trước con tuổi Thìn hai mươi bốn năm thì hai bố con cùng năm tuổi. Gia đình có thể coi đây là dịp vui chung, không phải lý do lo gấp đôi.
Năm tuổi và chuyện cưới hỏi
Nhiều gia đình hỏi có nên cưới trong năm tuổi của cô dâu hoặc chú rể. Dân gian không cấm tuyệt đối. Một số nơi kiêng, một số nơi không quan tâm. Việc xét tuổi cưới thường dựa nhiều hơn vào Kim Lâu, có bài riêng trong chuyên mục Kim Lâu, Hoang Ốc. Năm tuổi chỉ là một lớp tham khảo thêm.
Năm tuổi và người đi làm xa
Người đi làm xa, đi du học trong năm tuổi đôi khi được gia đình dặn giữ gìn. Lời dặn thực tế: mua bảo hiểm y tế, lưu số liên lạc khẩn cấp, giữ giấy tờ cẩn thận, thông báo lịch trình cho người nhà. Những việc này hữu ích năm nào cũng vậy.
Ghi lại các mốc năm tuổi của cả nhà
Lập bảng: mỗi người một dòng, ghi năm tuổi kế tiếp, tuổi mụ khi đó, và chặng đời dự kiến. Bảng này giúp gia đình chuẩn bị trước, nhất là cho mốc lục tuần của ông bà.
Dịp mừng thọ cũng là lúc con cháu hay chọn quà ý nghĩa. Có thể tham khảo gậy như ý và quà mừng thọ ở Thế Giới Phong Thủy, chọn món nhẹ, dễ dùng cho người lớn tuổi.