Hoang Ốc là gì: sáu cung Nhất Cát tới Lục Hoang Ốc, cách đếm tuổi mụ trên bàn tay và bảng tuổi

Trả lời ngắn: Hoang Ốc là cách xem tuổi trước khi làm nhà, đếm tuổi mụ của chủ nhà trên sáu cung: Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc. Ba cung Nhất Cát, Nhì Nghi, Tứ Tấn Tài được coi là tốt; ba cung còn lại là xấu. Mỗi chục tuổi bắt đầu ở một cung, số lẻ đếm tiếp theo vòng.

Tên gọi "Hoang Ốc"

Hoang Ốc nghĩa là "nhà hoang", nhà bỏ trống. Tên của cả phép xem lấy theo cung xấu nhất trong sáu cung, ý nhắc người làm nhà tránh để căn nhà mới thành nơi không ai ở được lâu. Cũng như Kim Lâu, đây là cách xem lưu truyền trong sách lịch và kinh nghiệm dân gian, không có một văn bản gốc duy nhất.

Sáu cung theo thứ tự

Sáu cung xếp thành một vòng, đi theo thứ tự cố định:

1. Nhất Cát — tốt, ý là yên ổn.
2. Nhì Nghi — tốt, ý là hợp, thuận.
3. Tam Địa Sát — xấu, ý là đất không lành.
4. Tứ Tấn Tài — tốt, ý là tiền của vào.
5. Ngũ Thọ Tử — xấu, ý là có tang, mất người.
6. Lục Hoang Ốc — xấu, ý là nhà bỏ trống.

Ba cung tốt và ba cung xấu đan xen nhau, nên trong mười tuổi liền nhau luôn có cả tuổi tốt lẫn tuổi xấu.

Cách đếm trên bàn tay

Người xưa đếm trên lóng tay trái cho nhanh. Đặt sáu cung lên sáu đốt: ba đốt chân của ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út là Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát; ba đốt đầu của ba ngón ấy là Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc, đi thành một vòng.

Quy tắc là: 10 tuổi khởi ở Nhất Cát, 20 ở Nhì Nghi, 30 ở Tam Địa Sát, 40 ở Tứ Tấn Tài, 50 ở Ngũ Thọ Tử, 60 ở Lục Hoang Ốc, 70 quay về Nhất Cát. Sau khi đặt số chục, đếm tiếp mỗi tuổi lẻ sang cung kế tiếp. Ví dụ 37 tuổi: 30 ở Tam Địa Sát, 31 Tứ Tấn Tài, 32 Ngũ Thọ Tử, 33 Lục Hoang Ốc, 34 Nhất Cát, 35 Nhì Nghi, 36 Tam Địa Sát, 37 Tứ Tấn Tài.

Công thức để khỏi đếm tay

Ai quen con số có thể tính nhanh: đánh số sáu cung từ 0 (Nhất Cát) tới 5 (Lục Hoang Ốc). Lấy chữ số hàng chục trừ 1, cộng chữ số hàng đơn vị, rồi chia 6 lấy dư. Với 37: (3 − 1) + 7 = 9, chia 6 dư 3, ứng với Tứ Tấn Tài, khớp với cách đếm tay.

Công thức này chỉ là cách viết lại phép đếm, không phải một quy tắc mới. Kết quả luôn trùng với đếm tay nếu đếm đúng.

Bảng tuổi rơi vào từng cung

Bảng dưới tính sẵn cho tuổi mụ từ 15 tới 75, là khoảng tuổi phần lớn người đứng ra làm nhà.

Có thể thấy mỗi cung chiếm khoảng một phần sáu số tuổi, và tuổi xấu chiếm đúng một nửa. Gặp tuổi xấu là chuyện thường, không riêng ai.

Hoang Ốc tính theo tuổi ai

Hoang Ốc xét tuổi người đứng ra làm nhà, thường là chủ hộ. Nếu nhà do vợ chồng cùng làm, phần lớn sách xét tuổi người chồng; nếu người phụ nữ là chủ hộ, đứng tên, lo tiền, nhiều nơi xét tuổi chính người đó. Người con làm nhà cho bố mẹ ở thì xét tuổi người bỏ tiền, đứng tên. Gia đình nên chọn một người rõ ràng rồi mới tra.

Vì sao nhiều nơi xét Hoang Ốc từ tuổi 15

Ở các bảng phổ thông, tuổi dưới 15 không được xét vì khi đó chưa thể đứng ra làm nhà. Một số sách bắt đầu từ tuổi 10 để giữ vòng đếm tròn chục. Hai cách không mâu thuẫn, chỉ khác điểm bắt đầu in bảng.

Hoang Ốc đi cùng Kim Lâu và Tam Tai

Người kỹ tính khi làm nhà thường xét cả ba: Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai. Tuổi tránh được cả ba không nhiều. Tính theo bảng, trong khoảng 18 tới 70 tuổi mụ chỉ có các tuổi 20, 22, 25, 31, 34, 40, 43, 49, 52, 58, 59, 61, 67, 68, 70 là vừa không phạm Kim Lâu vừa không rơi vào cung Hoang Ốc xấu, chưa tính Tam Tai. Đó là lý do tục mượn tuổi phổ biến đến vậy.

Ba cung xấu nên hiểu thế nào

Tam Địa Sát, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc là ba tên gọi nặng nề, dễ làm người đọc lo. Hãy coi chúng là lời nhắc thận trọng hơn khi khởi công, chứ không phải lời tiên đoán. Ngôi nhà bền hay không phụ thuộc trước hết vào nền móng, kết cấu, giấy phép và người thợ, những thứ đo được và kiểm tra được.

Hoang Ốc có xét khi sửa nhà, mua nhà không

Sách cũ nói tới việc dựng nhà mới. Với sửa chữa nhỏ, nhiều nơi không xét. Với cải tạo lớn, phá đi xây lại, một số gia đình vẫn xét như làm nhà mới. Mua nhà xây sẵn hay căn hộ thì đa phần không xét Hoang Ốc, chỉ xem ngày về nhà mới. Bài riêng trong chuyên mục sẽ nói kỹ từng trường hợp.

Gặp tuổi xấu thì làm gì

Có ba cách thường gặp: đợi tới năm tuổi đẹp, mượn tuổi một người khác đứng lễ động thổ, hoặc giữ kế hoạch khi gia đình không câu nệ. Cách nào cũng nên đi kèm việc chuẩn bị kỹ phần kỹ thuật: khảo sát đất, bản vẽ, giấy phép, hợp đồng thi công rõ ràng.

Chỗ các bảng Hoang Ốc lệch nhau

Lệch thường do hai nguyên nhân: dùng tuổi dương lịch thay tuổi mụ, hoặc in sai thứ tự cung. Cách kiểm nhanh là thử lại một tuổi quen như 37: bảng nào cho 37 ở Tứ Tấn Tài là bảng đếm theo cách phổ biến. Nếu bảng kia ra khác, hãy xem họ có dùng tuổi khác hay đổi điểm khởi đếm không.

Ghi lại cho lần sau

Làm nhà là việc mỗi người chỉ làm vài lần trong đời. Ghi lại tuổi mụ, cung Hoang Ốc, kết luận của gia đình và người được mượn tuổi (nếu có) vào sổ gia đình, để sau này con cháu sửa nhà hay xây thêm có chỗ đối chiếu.

Một tuổi, ba kết luận khác nhau: đọc thế nào

Không hiếm gia đình tra ba nguồn được ba kết quả. Trước khi chọn tin nguồn nào, hãy xác định lại ba thứ: tuổi mụ đúng chưa (nhất là người sinh sát Tết), tuổi của ai được đem ra xét, và bảng đó đếm từ cung nào. Ba thứ này khớp thì kết quả sẽ khớp. Nếu vẫn lệch, ghi cả hai kết luận rồi bàn trong nhà, đừng để một trang mạng lạ quyết định thay cả nhà.

Tóm lại

Hoang Ốc đếm tuổi mụ chủ nhà trên sáu cung, ba tốt ba xấu, mỗi chục khởi ở một cung. Đếm đúng là việc của vài phút, hiểu đúng mức là việc của cả nhà: coi đó là một lời nhắc cẩn trọng, không thay được khảo sát, thiết kế và giấy phép.

Gia đình nào muốn có một chiếc la bàn hay thước để tự đo hướng, đo kích thước khi bàn chuyện làm nhà, có thể tham khảo la bàn và thước Lỗ Ban.

Câu hỏi thường gặp