Chọn năm làm nhà: đặt tuổi đẹp cạnh tài chính, mùa thi công và giấy phép để quyết định cho chắc

Trả lời ngắn: Chọn năm làm nhà nên đặt bốn thứ cạnh nhau: tuổi theo cách xét của gia đình, tình hình tài chính, mùa thi công phù hợp và tiến độ giấy phép. Năm tuổi đẹp mà thiếu tiền hay chưa có giấy phép thì không phải năm tốt để xây; ngược lại năm tuổi chưa đẹp có thể xử lý bằng mượn tuổi.

Vì sao không nên chỉ nhìn tuổi

Tuổi đẹp là điều kiện được nhiều gia đình coi trọng, nhưng ngôi nhà được dựng lên bằng tiền, giấy tờ và tay nghề. Năm tuổi đẹp mà vay quá sức, hay vội xây khi chưa có giấy phép, rủi ro thật lớn hơn nhiều so với rủi ro trong lời dặn dân gian.

Bước một: lập bảng tuổi mười năm

Viết ra mười năm âm lịch tới, mỗi năm ghi tuổi mụ chủ nhà, Kim Lâu, cung Hoang Ốc và có trong Tam Tai không. Đánh dấu năm thuận theo cách xét của gia đình. Bảng gộp ở bài xét ba phép trong chuyên mục này giúp làm nhanh phần này.

Bước hai: tính tiền thật

Ước tính chi phí xây theo diện tích và mức hoàn thiện, cộng thêm khoản dự phòng phát sinh. Người làm nghề thường khuyên để dự phòng khoảng một phần mười tới một phần năm tổng chi phí. So với tiền đã có và khoản vay có thể trả được. Năm mà dòng tiền không đủ thì dù tuổi đẹp cũng nên lùi.

Bước ba: xem mùa thi công

Ở miền Bắc, mùa khô cuối năm tới đầu xuân thuận cho đổ móng, đổ mái; mùa mưa bão giữa năm dễ gián đoạn. Miền Trung cần tránh cao điểm mưa lũ cuối năm. Miền Nam mùa khô từ khoảng tháng Mười Hai tới tháng Tư thuận cho thi công. Đây là kinh nghiệm chung, mỗi vùng còn tùy địa hình.

Bước bốn: tiến độ giấy phép

Thời gian xin giấy phép xây dựng khác nhau tùy địa phương và loại công trình. Nên nộp hồ sơ sớm, có khi trước năm dự định xây vài tháng. Quy định cụ thể cần hỏi cơ quan có thẩm quyền ở nơi xây; đừng khởi công khi chưa có giấy phép chỉ vì sợ lỡ năm tuổi đẹp.

Bước năm: lịch đội thợ và vật liệu

Đội thợ tốt thường kín lịch mùa khô. Giá vật liệu có lúc tăng mạnh. Hỏi đội thợ sớm, ký hợp đồng rõ hạng mục, tiến độ, bảo hành. Một năm tuổi đẹp mà phải dùng đội thợ không quen, vội vàng, thì cái lợi về tâm lý không bù được cái rủi ro về chất lượng.

Đặt bốn bảng cạnh nhau

Bảng minh họa cho thấy năm thứ hai và thứ ba đều có lý: một bên tuổi thuận nhưng phải vay thêm, một bên đủ tiền nhưng cần mượn tuổi. Gia đình sẽ chọn theo điều mình ngại hơn: ngại nợ hay ngại tuổi.

Chi phí của việc chờ

Chờ thêm một hai năm có giá: tiền thuê nhà ở tạm, giá vật liệu và nhân công có thể tăng, kế hoạch con cái học hành bị xáo trộn. Hãy ghi những khoản này thành con số để so, thay vì chỉ nói "chờ thêm cho chắc".

Khi tuổi thuận rơi đúng mùa mưa

Có năm tuổi thuận nhưng lịch hợp lý lại rơi vào mùa mưa. Một cách dung hòa hay dùng là chọn ngày động thổ trong năm thuận, làm lễ và phần việc nhỏ, rồi đợi mùa khô mới thi công chính. Cách này giữ được mốc năm tuổi mà không phải đổ móng dưới mưa.

Gia đình nhiều thế hệ

Nhà nhiều thế hệ thường có ý kiến khác nhau: ông bà coi trọng tuổi, con cái coi trọng tài chính và công việc. Đặt bảng bốn cột lên bàn giúp mọi người thấy cùng một bức tranh. Người lớn được tôn trọng ý kiến, người trẻ có số liệu để thuyết phục.

Đừng quên an toàn khi thi công

Năm nào xây cũng cần giàn giáo chắc, dây an toàn khi làm trên cao, rào chắn hố móng, điện tạm an toàn. Đây là những việc giữ người thật sự, nhất là khi trong nhà có trẻ nhỏ chạy qua công trường.

Hỏi người có chuyên môn

Với phần kết cấu, nên có kỹ sư hoặc kiến trúc sư; với phần pháp lý, hỏi cơ quan có thẩm quyền; với phần tài chính, tự lập kế hoạch trả nợ rõ ràng. Phần tuổi có thể tự tra. Mỗi phần có người hiểu đúng việc.

Một năm tốt để xây là năm thế nào

Tổng hợp lại, năm tốt để xây là năm đủ tiền có dự phòng, có giấy phép, khởi công đúng mùa, có đội thợ tin cậy, và cả nhà yên lòng về phần tuổi, dù bằng tuổi thuận hay bằng mượn tuổi. Thiếu một trong các điều đầu, năm tuổi đẹp cũng nên cân nhắc lại.

Ví dụ một gia đình ra quyết định

Gia đình anh chị Hòa ở ven đô dự định xây nhà ba tầng. Bảng tuổi cho thấy năm đầu anh phạm Hoang Ốc, năm hai thuận, năm ba phạm Kim Lâu. Tiền tiết kiệm đủ khoảng tám phần chi phí. Họ chọn năm hai: nộp hồ sơ giấy phép từ cuối năm một, chốt đội thợ quen, vay thêm phần còn thiếu với kế hoạch trả trong ba năm, khởi công đầu mùa khô năm hai. Cả nhà yên tâm vì vừa có tuổi thuận, vừa không phải gồng tài chính quá sức.

Nếu năm hai không đủ tiền, họ đã định sẵn phương án dự phòng: xây năm ba và mượn tuổi người em trai đứng lễ động thổ.

Xây từng giai đoạn

Một số gia đình chia việc xây thành hai giai đoạn: làm móng và phần thô trong năm thuận, hoàn thiện khi đủ tiền. Cách này giúp không lỡ năm tuổi mà cũng không vay quá sức. Cần lưu ý giấy phép thường gắn với thời hạn khởi công và hoàn thành, nên hỏi rõ quy định tại địa phương trước khi chia giai đoạn.

Ghi biên bản họp gia đình

Việc xây nhà kéo theo tiền của nhiều người: vợ chồng, bố mẹ góp, anh em cho vay. Ghi lại ai góp bao nhiêu, ai quyết hạng mục nào, chọn năm nào và vì sao, sẽ giúp tránh hiểu lầm khi có phát sinh. Một tờ giấy ký đơn giản đôi khi giữ được hòa khí cả chục năm.

Khi người đứng tên và người góp tiền khác nhau

Con góp tiền xây trên đất bố mẹ, anh chị em góp chung là chuyện rất thường. Tuổi xét theo người đứng ra làm nhà, nhưng quyền lợi về tài sản thì theo giấy tờ. Hai chuyện này tách bạch: nghi lễ có thể theo người này, giấy tờ đứng tên người kia. Nên hỏi người có chuyên môn pháp lý nếu số tiền lớn.

Khi đã lỡ khởi công năm tuổi chưa đẹp

Có gia đình biết chuyện tuổi khi việc xây đã bắt đầu. Không cần dừng giữa chừng: dừng công trình dở dang dưới mưa nắng mới thật sự gây hại. Nhiều nhà làm một lễ báo cáo đơn giản, hoặc mời người tuổi đẹp đứng lễ ở mốc cất nóc, rồi tiếp tục thi công cho xong.

Tóm lại

Chọn năm làm nhà bằng bốn bảng đặt cạnh nhau: tuổi, tiền, mùa, giấy phép. Tuổi chưa thuận thì có mượn tuổi; tiền chưa đủ hay giấy phép chưa có thì nên chờ. Ghi tất cả ra giấy giúp cả nhà quyết định cùng nhau.

Nhiều gia đình đặt một chiếc thước Lỗ Ban trong tủ đồ để tự đo kích thước cửa, bàn thờ khi làm việc với thợ.

Câu hỏi thường gặp